6 yılda    1,7 milyar Euro aldık
Avrupa Birliği’ne giriş süreci, Türkiye’nin modernleşme serüveni adına yaşadığı en keskin dönemeçlerden biri. AB’ye girişin ateşli savunucuları olduğu gibi bu süreci vatana ihanet olarak görenler de var. Tartışmalar bu minval üzere devam ededursun, Anadolu’nun ücra köşeleri AB’ye projeleriyle çoktan girmiş görünüyor. Projeleri kabul edilenler, ‘Bizim onları isteyip istemediğimize bakmadılar. Çalışmalarımızı beğendiler. Şimdi para kazanıyoruz.’ diyor. Projelerden AB’ye soğuk bakanlar da faydalanıyor. Özellikle kendisini ulusalcı olarak niteleyen ve ‘AB’yi istemezük’ diyenler bile fonlara hayli sıcak. Ancak vatandaş ‘para gelecek’ diye oturup kafasına göre proje üretemiyor. Bu işin yolu yordamı var. Elinde sağlam projesi olan AB Genel Sekreterliği’nin kapısını çalmak zorunda.

Anadolu’nun projelerine ABilik yapıyor

Son yıllarda başta KOBİ’ler olmak üzere farklı sektörlerin proje üretemediği için Avrupa Birliği hibeleri ve kredilerinden yararlanamaması eleştiri konusu oldu. Ancak Anadolu’nun birçok kentinde çeşitli kurum ve kuruluşlar geliştirdiği projelerle yüz binlerce Euro’luk hibe ve kredi almayı başarıyor. Özellikle illerde bulunan fakülte ve yüksekokullar, vakıflar, dernekler, halk eğitim merkezleri ve benzer kuruluşlar projelerde başı çekiyor. Kurumlar gelen paralarla istihdam alanları oluşturuyor, kentin tarihî ve kültürel dokusunun devamını sağlamaya çalışıyor. AB Genel Sekreterliği Ekonomi ve Mali Konular Daire Başkanı İnci Ataç Rösch, AB’nin sivil toplumun gelişmesi için ayırdığı fonlara çok sayıda proje başvurusunun yapıldığını; ancak en önemli sıkıntılarının teklif çağrıları yapılmadan kuruluşların çalışmaları tamamlamış olması olduğunu belirtiyor. “Yardımlara binlerce insan umut gözüyle bakıyor. Ancak tek isteğimiz bölgelerindeki sivil kuruluşları takip etsinler. Hangi konuda proje üretilebilir, bunları bilsinler. Aksi takdirde çalışmalar boşa gider.” diyor. Türkiye’de 2006 yılı da dahil uygulamaları süren 204 proje bulunuyor. Tabii tamamlananlar da var. Birçoğunun meyveleri ise toplanmaya başlanmış görünüyor.

AB karşıtları da Hibe Alanlar Arasında

AB hibe Projeleri için hemen her kesimin ilgisi var. Özellikle AB’ye karşı olanların bile hibelerden yararlanabilmek için çok sayıda proje üretmesi dikkatlerden kaçmıyor. Örneğin ulusalcı kimliğiyle ön plana çıkan ve yöneticileri arasında AB karşıtı söylemleriyle tanınan emekli paşaların bulunduğu Çağdaş Eğitim Vakfı (ÇEV), ‘Aktif İşgücü Piyasası Programı’ çerçevesinde fondan yararlanmayı başardı. ‘Beyoğlu Mozaik ve Çini Çarşısı’ projesi ile 151 bin 335 Euro, ‘Bir Kucak Sevgi’ projesi ile de 95 bin 808 Euro aldı. Antalya şubesi de ‘İş’te Biz de Varız İstihdama Katkı Projesi’ ile AB’den 126 bin 963 Euro fon sağladı. Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği (ÇYDD) de projelerden faydalanan kuruluşlardan oldu. ÇYDD, AB’den 50 bin Euro aldığı proje kapsamında Şişli, Beyoğlu, Kağıthane ve Büyükçekmece’deki 400 kahvehanede insan hakları eğitimi verdi. Derneğin son olarak ‘Çağdaş Lise Mezunu Kızları Meslek Edindirme ve Üretime Katma Projesi’ ile AB’den 122 bin 397 Euro temin etmesi AB karşıtı olanların da hibelere sıcak duruşunun göstergesi oldu.

Kadınlar hibelerle eğitim alıyor

Girişimci Kadın Yetiştirme Projeleri Anadolulu kadınların üzerinde önemle durduğu çalışmaların başında geliyor. Bu konuda AB tarafından kabul edilen projelerden biri de Ankara Üniversitesi’ne bağlı Kastamonu Meslek Yüksekokulu’nun Türkiye Avrupa Birliği Derneği işbirliğiyle hazırladığı “Girişimci Kadın Yetiştirme Projesi’’. Proje kapsamında 300 kadına “nasıl iş kurulur, fizibilite çalışması nasıl yapılır” türünden eğitimler verildi. Katılımcı kadınların 100’ü Kastamonu’da işyeri açarak istihdam oluşturdu. Kadın girişimciler ardından Kadın Girişimcileri Derneği’ni (KADİGER) kurdu.

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi, AB’den aldığı 150 bin Euro’luk hibeyle perakende satış elemanı yetiştirdi. Yaklaşık 6,5 ay süren eğitim programında, 18-25 yaş arası, en az ilköğretim okulu mezunu 44 kursiyere bilgisayar, muhasebe, işletme, genel satış bilgisi, müşteri ilişkileri, iletişim alanında 372 saat teorik, 128 saat uygulamalı eğitim verildi. Mezunların tamamına yakını iş sahibi oldu.

Projelerden yararlanan bir diğer kent ise Kars Belediyesi oldu. “Turizmde İstihdam Oluşturma Odaklı Eğitim Projesi’’ kapsamında 125 kişiye belediye öncülüğünde turizm eğitimi verildi. Alınan bilgiye göre eğitimcilerden 50 kişi doğuda kış turizminin yoğun olduğu yerlerde işe girdi. Mersin’e bağlı Toroslar Belediyesi’nin aşçılık ve klimacılık dallarında açacağı meslek edindirme kursları da AB projeleri sayesinde hayata geçirildi. Projenin yaklaşık 140 bin Euro’luk finansını AB karşılıyor.

AB’nin hibe veya kredi desteği verdiği projeler şehirlerin kültürel zenginliklerinin korunmasında önemli bir araç oluyor. Ardahan’ın simgesi haline gelen ‘Damal bebeği’nin üretimi için 356 bin Euro kaynak aktarıldı. Kaynak 20 bin bebeğin yapımı ve tanıtımında kullanılacak. Valilik bunun için 50 kişilik istihdamın oluşacağını bildiriyor. Karaman’da yok olmaya başlayan geleneksel halıcılığın canlandırılması ve yeni istihdam imkanı oluşturulması amaçlanan proje için Avrupa Birliği’nden 239 bin Euro’luk kaynak sağlandı. Valilik öncülüğünde yürütülecek proje kapsamında, biri kent merkezinde diğeri ise el dokuması halısıyla ünlü Taşkale beldesinde 40’ar kişilik 2 halı atölyesi kuruldu.

Gaziantep Vehbi Dinçerler Fen Lisesi’nden 2 öğretmen ve 29 öğrencinin hazırladığı, Kültürel Miras Zeugma’nın Tanıtımı Projesi de AB’nin desteklediği faaliyetlerden biri. Güneydoğu Anadolu Bölgesi için hazırlanan ve AB tarafından desteklenen ilk gençlik projesi olan çalışmayla Zeugma’yı tanıtıcı konferanslar ve seminerler düzenlendi. Çalışmanın ardından ziyaretçi sayısında yüzde 20 artış olduğu belirtiliyor.

İstanbul Fatih Belediyesi de AB projeleriyle kültürel canlılığı korumayı amaçlıyor. AB’nin desteğiyle 2003’ün Ocak ayında uygulamaya başlanan Fatih-Balat evleri restorasyon çalışması birliğin sağladığı 7 milyon Euro’luk destekle gerçekleşiyor. Evlerin yanı sıra bölgede sosyal merkez kurulması, Balat Çarşısı’nın canlandırılması ile katı atık yönetim sisteminin kurulması amaçlanıyor. Aydın’ın Söke ilçesindeki eski Rum evleri de AB projelerinden nasibini almayı başardı. AB’nin vereceği 166 bin 400 Euro tutarındaki krediyle restore edilecek. “Söke Kemalpaşa Mahallesi Evleri restorasyonu için teknik personel eğitim projesi”, AB Değerlendirme Komitesi’nce uygun bulundu. Bu konuda 35 teknik eleman yetiştirildi.

Şimdi ekolojik şeker zamanı

Diyarbakır’ın Bismil ilçesine bağlı Yukarısalat Belde Belediyesi’nce hazırlanan ve Türkiye’nin ilk ekolojik şeker üretiminin planlandığı proje, AB tarafından onaylanarak 233 bin Euro’luk destek aldı. Proje sayesinde şeker üretimi şekerpancarının yanı sıra alternatif şeker bitkisi ‘stevia’ sayesinde yapılabilecek. Bitkinin en önemli özelliği şekerpancarında olduğu gibi yoğun kimyasal girdi kullanılmasına sebep olmaması. Türkiye’nin ilk ekolojik şeker üretimini gerçekleşmesi esnasında projeden 40 aile yararlanacak. Ve şekerpancarının aksine yılda birkaç kez üretimi yapılabilecek. İlçe Belediye Başkanı Faruk İpekyüz, ürünün ekonomik kullanım alanı fazla olduğu için çiftçinin kârlı bir tarım faaliyetine yönlendirilmiş olacağını ve onlarca insanın iş sahibi olacağını belirtti.

Mersin’in Mut ilçesi Hacıahmetli köyü de AB hibelerden yararlanan yerlerden oldu. Kaymakamlık ve köylüler tarafından hazırlanan projeyle Hacıahmetli köyünde, doğal boyamalı yün ve ip üretilecek. Proje sayesinde köye 150 ton kapasiteli tesis inşa edildi. Proje sayesinde özellikle işsiz gençler tesislerde istihdam edilecek. Edirne Valiliği Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Müdürlüğü’nce uygulanan “Hazır Giyim Konfeksiyon Üretim Atölyesi” de AB fonlarından yararlanmayı başaran kuruluşlardan oldu. Kentteki kadınları meslek sahibi yaparak, aile ekonomilerine katkı sağlamaları amaçlanan projede 200’e yakın kadına hazır giyim ve konfeksiyonculuk üzerine eğitim verildi. Eğitim alanlardan 43’ü kendi işini kurdu.

Hibelere nasıl başvuruluyor?

Hazırlanan projelerin duyuruları yani teklifleri merkezi Ankara’da bulunan AB Genel Sekreterliği’nden yapılıyor. AB birçok farklı alanda hibe ve kredi veriyor. Her alan için farklı zamanlarda başvurular yapılıyor ve farklı şartlar isteniyor. AB hibe ve kredilerinden yararlanılabilen bazı alanlar çevre, insan hakları, bölgesel kalkınma, özürlülere yönelik projeler. Hibe ve kredi verilecek çalışma alanları internet üzerinden duyuruluyor ve teklif çağrısında bulunuluyor. Gelişmeler www.mfib.gov.tr adresinden takip edilebiliyor. Sivil toplum kuruluşlarının proje teklifi sunabilecekleri bu hibe programları ise; Bölgesel Kalkınma Projeleri, Aktif İşgücü Piyasası Projesi, Türkiye’de Mesleki Eğitim ve Öğretiminin Güçlendirilmesi Projesi, Sağlık Bakanlığı Üreme Sağlığı Programı, Sınır Ötesi İşbirliği Projeleri, Sosyal Diyalog Projesi, Sürüdürülebilir Kalkınma Projesi. Aralarında en çok rağbet göreni Aktif İşgücü Projesi olarak dikkat çekiyor.
Kaynak: zaman.com.tr